Αγκομαχώντας στο δρόμο της αλλαγής

1

Ζούμε σε ένα περιβάλλον συνεχών αλλαγών που όλα μένουν ίδια, γιατί ξεχνάμε να αλλάξουμε μέσα μας. Ζούμε με τόσους ανθρώπους μαζί, αλλά είμαστε ακόμα μόνοι μας. Καταστρέφουμε ότι μας δίνεται δωρεάν, γιατί μας δίνεται δωρεάν ή γιατί δεν μπορούμε να το έχουμε μόνο εμείς. Καταστρέφουμε τη φύση, την αγάπη, τον έρωτα, τη φιλία και φτιάχνουμε εύθραυστες κατασκευές για να κλείσουν μέσα τους ατέλειωτα υλικά αγαθά που καλύπτουν ψεύτικες ανάγκες.

Είμαστε φιλόζωοι, αλλά αλυσοδένουμε τα ζώα, τα βάζουμε σε κλουβιά μικρότερα απ’ τα δικά μας, τα χτυπάμε και τα παρατάμε αν τα βαρεθούμε. Ζούμε σαν ζώα και τα ζώα σαν άνθρωποι. Στη σκύλα περισσεύει αγάπη για να δώσει λίγη στο ορφανό παιδί της γάτας, αλλά εμείς αντιπαθούμε ό,τι δεν μας μοιάζει. Και πολλές φορές η αντιπάθεια δεν μας φθάνει. Θέλουμε το κακό αυτού που δεν συμπαθούμε. Θέλουμε το κακό της γάτας, του σκύλου, του γείτονα, του συνανθρώπου μας, του συμμαθητή μας που κάποιοι μας φύτεψαν στο μυαλό ότι πρέπει να τον ανταγωνιζόμαστε ή να τον κοροϊδεύουμε. Παιδιά χτυπάνε παιδιά, άνθρωποι χτυπάνε άλλους ανθρώπους και οι υπόλοιποι απορούν γιατί γίνεται αυτό και προσπαθούν να το διορθώσουν δημιουργώντας πλήθος σεμιναρίων, διαλέξεων, βίντεο και εκπαιδευτικών προγραμμάτων που τα παρακολουθούν μόνο όσοι δεν θα έκαναν ποτέ κάτι τέτοιο. Και τι καταφέρνουμε; Εσύ τι πιστεύεις; Ξέρω ότι θα πεις «τίποτα». Όμως, κάτι καταφέρνουμε, γιατί κάποιοι αντιδρούν. Αν αντιδράσεις κι εσύ, το αποτέλεσμα θα είναι καλύτερο.

Σε μια χώρα άδειων τσεπών που πρέπει οπωσδήποτε να ακολουθήσει επιβαλλόμενα καταναλωτικά πρότυπα, τα μαγαζιά σε λίγο καιρό θα γίνουν όλα ολοήμερα και θα είναι ανοιχτά 400 μέρες το χρόνο. Τα μικρά οικογενειακά μαγαζιά κλείνουν και μένουν ανοιχτά μόνο τα μεγάλα με τους υπαλλήλους που δεν πληρώνονται και τους πελάτες που δεν έχουν να πληρώσουν. Κι αν βγάλεις δυο δεκάρες, θα πρέπει να τις ξοδέψεις γιατί είναι Μαύρη Παρασκευή, Κυβερνο-Δευτέρα, Εκπτώσεις, Προσφορές, Χριστούγεννα, Πάσχα, Καλοκαίρι, Φθινόπωρο, Χειμώνας, Άνοιξη. Πρέπει κάθε μέρα να φοράς διαφορετικά ρούχα και να έχεις είκοσι ζευγάρια παπούτσια για να ταιριάζουν με τα ρούχα που έχεις. Και είναι μεγάλο μπέρδεμα να αποφασίσεις τι θα βάλεις. Ο άστεγος στο παγκάκι που βλέπεις κάθε μέρα, αλλά τον θυμάσαι μόνο στις γιορτές, είναι πιο τυχερός από σένα που δεν έχει τέτοιες έννοιες και φοράει συνέχεια τα ίδια ρούχα. Μα καλά, πώς τα καταφέρνεις τελικά;

Είναι κι αυτές οι ανέσεις της ψηφιακής εποχής το κάτι άλλο. Ναι, αλλά δεν ζούμε όλοι στην ίδια ψηφιακή εποχή. Έχει βαθιά ριζώσει κι ένα πελώριο χάσμα μεταξύ της υπαρκτής τεχνολογίας και της αποτελεσματικής και αποδοτικής αξιοποίησής της, γιατί τα τεχνολογικά μέσα υπάρχουν γύρω σου και τα βλέπεις, αλλά είναι σα να μην υπάρχουν όταν δεν υπάρχουν άτομα να τα λειτουργήσουν, όταν δεν συντηρούνται σωστά, όταν πρέπει να εξυπηρετήσουν ταυτόχρονα πολλούς ανθρώπους, όταν εξυπηρετούν μόνο λόγους «βιτρίνας» και σαφώς όταν δεν ξέρουμε πώς να τα χρησιμοποιήσουμε.

Σκέψου τι τραβάς όταν έρχεται η στιγμή που πρέπει με κάποιον τρόπο να εξυπηρετηθείς. Ψηφιακή εποχή λες, η εξυπηρέτηση θα είναι εύκολη υπόθεση. Αποφασίζεις να στείλεις email, συμπληρώνεις έτοιμες φόρμες που βρίσκεις στο διαδίκτυο, αλλά δεν σου απαντούν. Αποφασίζεις να πάρεις τηλέφωνο, αλλά πάλι δεν σου απαντάει κανείς ή σου απαντάνε οι «φωνές» που σου λένε τι να πατήσεις μέσα από 50 επιλογές και απλά μόνο χρεώνεσαι, γιατί τελικά ή έπεσε η γραμμή ή γιατί δεν γινόταν να περιμένεις άλλο. Άρα, πάλι πρέπει να πας από εκεί. Άρα, θα έχεις άδικο αν πιστέψεις ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει; Η ψηφιακή εποχή τα άλλαξε όλα, αλλά όλα τα αφήσαμε να φαίνονται ίδια. Αν δεν πας από εκεί, δεν θα εξυπηρετηθείς. Και πες ότι πήγες. Αν πέσεις σε υπάλληλο που πληκτρολογεί σαν το πληκτρολόγιο να έχει αγκάθια αντί για πλήκτρα, πάει. Σήμερα θα πας, αύριο θα τελειώσεις. Ίσως έτσι να πληκτρολογείς κι εσύ. Οπότε, άστα να πάνε!

Κι εκεί που είχες συνηθίσει να σε εξυπηρετεί άνθρωπος, εμφανίζεται μπροστά σου ένα πελώριο μηχάνημα. Το έβαλαν για να γίνονται οι συναλλαγές πιο γρήγορα και για να μην δημιουργούνται ουρές. Δεν πρέπει να τα κατάφεραν και τόσο καλά πάντως. Δημιουργήσαμε νέες ουρές ανθρώπων που περιμένουν να εξυπηρετηθούν από μηχανήματα, ελαττωματικά πολλές φορές, αντί από κάποιους υπαλλήλους… Τι άλλαξε; Τίποτα. Απλά σε εξυπηρετεί μηχάνημα και όχι άνθρωπος. Κι αν είσαι μεγάλος άνθρωπος ή αν έχεις απορίες, ρώτα το μηχάνημα ή πάρε τηλέφωνο την τηλεφωνική αν-εξυπηρέτηση ή ρώτα τους. Αν είναι φιλικοί και αν έχουν όρεξη και αν γνωρίζουν, αλλά και αν θες πράγματι να βοηθηθείς, θα σε βοηθήσουν.

Πάμε πίσω στην καθημερινότητά σου τώρα. Μήπως λες καλημέρα στο γείτονα; Όχι. Μήπως συμπεριφέρεσαι καλύτερα στο δρόμο; Όχι. Μήπως εκεί που σου λένε ότι το κάπνισμα απαγορεύεται, σταμάτησες να καπνίζεις; Όχι. Μήπως ελάττωσες έστω και λίγο το κάπνισμα στους χώρους αυτούς; Όχι. Μήπως το κάπνισμα κάνει τελικά καλό σε σένα και στους γύρω σου και γι’ αυτό τους προσφέρεις τις αναθυμιάσεις σου; Μπορεί…  Ίσως κάνουν λάθος οι γιατροί. Άλλωστε, κι αυτοί δεν καπνίζουν; Α, τώρα θα πληρώνεις και τις πλαστικές σακούλες. Εννοείται ότι είναι καλό να πάψουμε να χρησιμοποιούμε αυτά τα πλαστικά υποπροϊόντα, αλλά είναι σωστό να προσπαθείς με το ζόρι να το επιβάλεις αυτό; Ο κόσμος πρέπει να αγαπήσει το περιβάλλον και η περιβαλλοντική συνείδηση να πηγάζει από μέσα του, όχι να αποτελεί ένα εύθραυστο προσποιητό προϊόν μιας καταναγκαστικής «οικονομικής συνείδησης». Από την άλλη, εσύ από μόνος σου θα περιόριζες αλλιώς τη χρήση της σακούλας; Αν ναι, γιατί δεν το έκανες τόσο καιρό;

Και όλα αυτά σε αρρωσταίνουν, γιατί, όπως και να το κάνουμε, άνθρωπος είσαι, όχι ρομπότ. Και ρομπότ να ήσουν, σε μια χώρα με τόσο ηλεκτρονικό αναλφαβητισμό, μάλλον θα είχες πάθει μπλακ άουτ. Ήρθε η ώρα να πας στο γιατρό. Καλά… Κλείνεις ραντεβού σήμερα για να πας μετά από έναν, δυο, τρεις μήνες. Πώς θα βγάλεις το μήνα ή τους μήνες σε ρώτησαν; Όχι. Γιατί να το κάνουν; Σε ήξεραν και από χθες; Και όμως σε ήξεραν. Ήσουν εσύ που τους μεγάλωσες, εσύ που έβαλες πλάτη για να γίνει ό,τι καλό έγινε σ’ αυτήν τη χώρα, εσύ που δούλευες όλη μέρα τίμια και έφτυνες αίμα για να βγάλεις μια δραχμή, την οποία στην πήραν και σου επέστρεψαν τη μισή της αξία σε ευρώ. Σε εσένα φέρονται έτσι και έχουν την απαίτηση να δείξεις υπομονή και κατανόηση, αλλά δεν έχεις κάτι από αυτά, γιατί στα πήραν κι αυτά χωρίς να φταις. Όμως, πριν κοιμηθείς το βράδυ, ξέρεις ότι έχεις και άλλες αντοχές. Γι’ αυτό ξυπνάς το πρωί και δεν εγκαταλείπεις. Σ’ ευχαριστούμε.

Και ήρθε η ώρα να μας αποχαιρετήσεις, αλλά δεν θα το κάνεις. Δεν πρέπει να το κάνεις. Βρες έναν τρόπο να ζήσεις περισσότερο απ’ αυτό που μπορείς. Τόσα στόματα ζεις με τη σύνταξή σου. Παλιότερα με τη σύνταξη ζούσες μόνο έναν τεμπέλη. Τώρα ζεις τον τεμπέλη μαζί με δέκα ανέργους και έχεις μεγαλύτερες ευθύνες και τη μισή σύνταξη. Μην είσαι ευθυνόφοβος, βρε αδερφέ!

Εμείς οι νεότεροι τι να πούμε δηλαδή; Ανοίγουμε την τηλεόραση και ακούμε πολλούς τύπους να μας λένε ότι τα μεγαλύτερα και τα σπουδαιότερα μυαλά φεύγουν στο εξωτερικό. Πολλές φορές δηλαδή, δεν σου λένε απλά ότι κάποιοι από τους καλύτερους φεύγουν. Σου λένε ξεκάθαρα ότι οι καλύτεροι φεύγουν, πράγμα που σημαίνει ότι πίσω μένουν οι χειρότεροι, οι λιγότερο ικανοί, οι λιγότερο έξυπνοι, οι χαζοί για να το πούμε με απλά ελληνικά. Γιατί δεν φεύγετε τότε κι εσείς να σωθείτε αφού πίσω μένουμε οι «χαζοί»; Τι περιμένετε δηλαδή από τους «χαζούς»; Να βάλουν πλάτη για να αλλάξουν όλα; Θα βάλουν πλάτη και θα αλλάξουν όλα.

Κάποιοι θα προσπαθήσουν να σε κάνουν να πιστέψεις ότι η αλλαγή είναι ανέφικτη, για να μην αλλάξεις ποτέ. Ξέρεις πολλούς που τους έχουν παρασύρει. Είχαν όνειρα κι αυτοί σαν κι εμάς, αλλά τα ξέχασαν γιατί μεγάλωσαν. Αυτή είναι η δικαιολογία τους. Ο κόσμος αλλάζει γύρω σου και έχεις δύο επιλογές. Η μία είναι να σταματήσεις να αγκομαχείς και ν’ αλλάξεις κι εσύ. 

Μάιπας Γ. Σωτήριος

Φυσικός MSc, PhD Cd

Διαχειριστής του onpodium.gr-The art of sharing knowledge

Print

1 ΣΧΟΛΙΟ

  1. Συγχαρητήρια γι αυτή την κατάθεση ψυχής, Σωτήρη, που ταυτόχρονα είναι η δική μας αγωνία! Η κατακλείδα πρόταση αφήνει ένα κενό που δε θέλω να το φανταστώ…

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here