Το βιβλίο «Τι χρωστάμε στο μέλλον» κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 2025 από τις Εκδόσεις Πατάκη, με συγγραφέα τον ηθικό φιλόσοφο William MacAskill. Η μετάφραση στην ελληνική γλώσσα έγινε από τον Πέτρο Γεωργίου.
Το βιβλίο, το οποίο είναι σχετικά μεγάλο, με 455 σελίδες, πυκνογραμμένες και με ορισμένα χρήσιμα διαγράμματα, αποτελείται από 5 μέρη και 10 κεφάλαια συνολικά. Οι ευχαριστίες, οι πηγές, οι σημειώσεις και το ευρετήριο καλύπτουν ένα μεγάλο μέρος του βιβλίου (περίπου 100 σελίδες), κάτι που υποδηλώνει τη δυσκολία του να προετοιμαστεί ένα τόσο ποιοτικό βιβλίο που καλύπτει πολλές σημαντικές πτυχές της σύγχρονης πραγματικότητας, οι οποίες έχουν όλες αντίκτυπο στο μέλλον.
Ορισμένα παραδείγματα αποτελούν η περιβαλλοντική υποβάθμιση, το πολιτισμικό και το τεχνολογικό πλαίσιο, η σχέση μας με τα ζώα, η σημασία της διαρκούς ανάπτυξης, της διατήρησης σημαντικών πόρων για να υπάρχει πάντοτε η δυνατότητα μελλοντικής επανάκαμψης σε περίπτωση κάποιας βιομηχανικής ή/και πυρηνικής καταστροφής, η βιοασφάλεια και η διαχείριση της αβεβαιότητας που χαρακτηρίζει, μεταξύ άλλων, τις συνέπειες των πράξεών μας στους μελλοντικούς ανθρώπους.
Ο συγγραφέας αναδεικνύει τη σημαντικότητα των μελλοντικών ανθρώπων και την αναγκαιότητα αυτή να γίνει κατανοητή, ώστε το εκάστοτε παρόν να μην ασκεί ανήθικη επιρροή στο μέλλον. Σχεδόν όλο το βιβλίο επικεντρώνεται στη σημασία της καλλιέργειας ενός ηθικού πλαισίου, με έντονο το αίσθημα ευθύνης προς τους μελλοντικούς ανθρώπους.
Το βιβλίο είναι εξαιρετικό, αισιόδοξο και δίνει έναν δρόμο προς ένα μέλλον που θα προστατεύει διαρκώς το δικό του μέλλον. Παρά το ότι επικεντρώνεται σε πιθανούς κινδύνους, δεν έχει σε καμία περίπτωση απαισιόδοξο χαρακτήρα. Ακόμα και η παρομοίωση της ιστορίας με ένα λιωμένο γυαλί που ευτυχώς ακόμα παραμένει εύπλαστο και μπορούμε να του δώσουμε μια όμορφη μορφή, πριν κρυώσει και σταθεροποιηθεί, έχει έντονο το στοιχείο της αισιοδοξίας.
Η γραφή του κ. MacAskill είναι εξαιρετική, αλλά και η μετάφραση από τον κ. Γεωργίου είναι επίσης πάρα πολύ καλή. Παρόλο που είναι πυκνογραμμένο, το βιβλίο δεν είναι καθόλου κουραστικό, καθώς διαβάζει κανείς τις σελίδες πολύ ευχάριστα και με ανυπομονησία για το τι ακολουθεί στις επόμενες σελίδες. Πρόκειται για ένα βιβλίο που θα παραμένει πάντοτε επίκαιρο, μιας και οι βασικοί άξονες γύρω από τους οποίους γυρίζει (π.χ. ιστορία, φιλοσοφία και ηθική, «ανεξέλεγκτη» τεχνολογία) είναι επίσης διαρκώς επίκαιροι και με σημαντικό αποτύπωμα στις μελλοντικές γενεές.
Επειδή το βιβλίο αφορά στο μέλλον, σημαντικό συνοδευτικό στοιχείο του αποτυπώματός μας στον μελλοντικό κόσμο θα είναι πάντοτε η αβεβαιότητα. Η προσέγγιση της αβεβαιότητας από κάποιον συγγραφέα, κατά τη γνώμη μου, κρύβει δύο βασικούς κινδύνους. Ο πρώτος είναι να υπάρξει μια υπερ-απλούστευση στην παρουσίαση και ο δεύτερος να υπάρξει το εντελώς αντίθετο, καθιστώντας το οποιοδήποτε έργο όχι τόσο ευχάριστο για την πλειονότητα των αναγνωστών. Θεωρώ ότι ο συγγραφέας έχει πετύχει την καλύτερη δυνατή ισορροπία. Ωστόσο, εξαιτίας της έντονης πολυπλοκότητας που όντως συνοδεύει τις συνέπειες στο μέλλον, κάποιοι αναγνώστες ίσως διαφωνήσουν με την απουσία της σε ορισμένα σημεία του βιβλίου.
Επιπλέον, ακόμα και άλλα σημεία που ενδέχεται να προκαλούν διαφωνίες (όπως η διατήρηση των ορυκτών καυσίμων ως “back-up” για το μέλλον), προκαλούν δημιουργικά τη σκέψη του αναγνώστη. Διαβάζοντας κανείς το βιβλίο, έρχεται παράλληλα σε επαφή με τον εντυπωσιακό τρόπο σκέψης του συγγραφέα, ο οποίος είναι εντόνως προσανατολισμένος στο μέλλον, αφήνοντας ίσως κάποιες πτυχές της σύγχρονης πραγματικότητας στην άκρη.
Το βιβλίο είναι καταπληκτικό και αξίζουν συγχαρητήρια στις Εκδόσεις Πατάκη που το έφεραν στην Ελλάδα. Κυκλοφορεί και ως ebook.
Όπως πάντοτε, ευχαριστούμε θερμά τις Εκδόσεις Πατάκη για την αποστολή του βιβλίου.
Παρακαλούμε, πατήστε εδώ, για να μεταβείτε στην επίσημη ιστοσελίδα του.
Η βαθμολογία μας: 4,8/5.
Αξιολόγηση βιβλίου: Σωτήριος Γ. Μάιπας, για το onpodium.gr-The art of sharing knowledge
